حالا سال‌ها از زمانی می‌گذرد که بعضی از این مادران شناخته شده برای همه مردم ایران، در میان ما نیستند؛ اما یاد و نام آن‌ها همیشه در بین مردم باقی خواهد ماند.

سرویس تلویزیون ایسنا به مناسبت روز مادر، نگاهی به فعالیت‌های مادران مهربان تلویزیون ایران دارد که سال‌ها در سریال‌ها و فیلم‌های مختلف به ایفای نقش مادر می‌پرداختند.

*** پروین‌دخت یزدانیان

او را به نام بی‌بی «قصه‌های مجید» می‌شناسیم؛ روزهای آغازین تعطیلات نوروزی امسال بود که خبر درگذشت بی‌بی همه‌جا پخش شد تا تلویزیون هم برای بی‌بی‌اش، به عزا بنشیند و کلیپ‌هایی برای یادبود پرویندخت یزدانیان، لابه‌لای ویژه‌برنامه‌های نوروزی پخش کند.

یزدانیان متولد 1307 در نجف‌آباد اصفهان بود و با حضور در مجموعه «قصه‌های مجید» به کارگردانی پسرش کیومرث پوراحمد فعالیت بازیگری‌ را آغاز کرد و در ادامه در فیلم‌های سینمایی و مجموعه‌هایی چون «صبح روز بعد»، «شرم»، «نان و شعر»، «دبیرستان خضراء»، «مدرسه مادربزرگ‌ها»، «سرنخ»، «عروسی 77»، «تصمیم نهایی»، «خواهران غریب»، «مهریه بی‌بی» و «شب یلدا» به ایفای نقش پرداخت.

پرویندخت یزدانیان، پنجم فروردین‌ماه امسال در اصفهان، درگذشت.

*** فرخ‌لقا هوشمند

فرخ‌لقا هوشمند متولد هفتم اسفند ماه 1307 در شهر رشت است و فعالیت بازیگری‌اش را با تئاتر شروع کرده است. او در بیش از 80 سریال و فیلم سینمایی بازی کرده است. اما یکی از به یادماندنی‌ترین نقش‌هایش،‌ حضور در کنار کلاه‌قرمزی در فیلم سینمایی «کلاه قرمزی و پسرخاله» است. «کوچک جنگلی»، «لبخند زندگی»، «عیاران»، «داستان یک شهر»، «خانه به خانه»، «مدرسه مادربزرگ‌ها»، «سوخته‌دلان»، «تهران 11»، «دردسر بزرگ»، «سایه‌ها»، «چراغ جادو»، «قصه‌های شهرک»، «دختران» و «مامان آفاق» نیز از جمله سریال‌ها و مجموعه‌های تلویزیونی هستند که با حضور فرخ‌لقا هوشمند روی آنتن رفته‌اند.

او روزهای پایانی عمرش را در بیماری و گلایه از مسؤولان هنری و هنرمندانی که دیگر سراغش را نمی‌گرفتند سپری کرد. فرخ‌لقا هوشمند، بیست‌ودوم تیرماه سال 88 در تهران درگذشت.

*** حمیده خیرآبادی

حمیده خیرآبادی، یکی از مطرح‌ترین مادران سینما و تلویزیون ایران است. او همچنین در مقطعی به عنوان پرکارترین بازیگر سینمای ایران شناخته شده است.

حمیده خیرآبادی در سال 1303 در رشت به دنیا آمد و در سال 1326 وارد تئاتر شد. او در سال 1332 بازیگری حرفه‌ای در سینما را آغاز کرد و با نقش‌های تلویزیونی‌اش در ذهن مردم ماندگار شد. از جمله فیلم‌ها و سریال‌هایی که حمیده خیرآبادی در آنها بازی کرد، می‌توان به «پدرسالار»، «تلخ‌وشیرین»، «خانه سبز»، «همه فرزندان من» و «پدر خوانده»، «الماس 33» اثر داریوش مهرجویی، «تحفه هند»، «دختر شاه پریان» شاپور قریب، «شب فرشتگان» فریدون گله، «حسن کچل» علی حاتمی، «رضا موتوری» مسعود کیمیایی، «اجاره‌نشین‌ها» داریوش مهرجویی، «خانه ابری» اکبر خواجوی، «ریحانه» علیرضا رییسیان، «مادر» علی حاتمی، «شب بیست‌ونهم» حمید رخشانی، «بچه‌ها طلاق» تهمینه میلانی، «بانو» داریوش مهرجویی، «جیب‌برها به بهشت نمی‌روند» ابوالحسن داوودی، «هنرپیشه» محسن مخملباف، «مریم و میتیل»، «کلاه قرمزی و پسر خاله»، «روز واقعه»، «روزی که خواستگار آمد» فریال بهزاد و «بازیگر» محمدعلی سجادی اشاره کرد.

این بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون که روز سه‌شنبه 30 فرودین ماه 89 در 86 سالگی از دنیا رفت، در منزل مسکونی‌اش تنها زندگی می‌کرد.

*** پروین سلیمانی

پروین سلیمانی متولد 1301 در تهران، فعالیت هنری‌اش را از سال 1323 با بازی در نمایش «شهرزاد قصه‌گو» آغاز کرد و در همان زمان به‌عنوان گوینده با رادیو همکاری داشت.

او با فیلم «گل‌نسا» در سال 31 وارد سینما شد و طی بیش از 60 سال در حدود 80 فیلم ایفای نقش کرد که از میان آنها می‌توان به «خاک»، «شازده احتجاب»، «بوف کور»، «کندو»، «گوزن‌ها»، «غزل‌»، «آشیانه مهر»، «شبح کژدم»، «بگذار زندگی کنم»، «آن سوی آتش»، «سرب»، «زمان از دست‌رفته»، «ابلیس»، «افسانه آه»، «هنرپیشه»، «شب روباه» و «سلطان و غزل» اشاره کرد. حضور این بازیگر در مجموعه‌های تلویزیونی به‌ویژه نقش او در مجموعه «تعطیلات نوروزی» بیشتر در خاطره‌ها مانده است؛ از دیگر سریال‌های پروین سلیمانی می‌توان به «گل پامچال»، «خاله سارا»، «این خانه دور است»، «مدرسه مادربزرگ‌ها»، «فکر پلید»، «تهران 11» و «کاشانه» اشاره کرد.

پروین سلیمانی یازدهم خرداد ماه سال 88 در اثر بیماری ناشی از تومور مغزی در حالی که در حالت نیمه‌بیهوشی به سر می‌برد در منزل فرزندش در تهران درگذشت.

*** نیکو خردمند

نیکو خردمند متولد 1311 در تهران است و فعالیت هنری‌اش را از سال 1337 با گویندگی در رادیو آغاز کرد و از سال 1339نیز در دوبله مشغول بوده است.

او بازی در سینما را از سال 1369 با فیلم "پرده آخر" به کارگردانی واروژ کریم مسیحی آغاز کرد و اولین نقش‌آفرینی او در سینما سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش دوم زن در نهمین جشنواره فیلم فجر را برایش به ارمغان آورد.

او به فعالیتش در سینما ادامه داد و در تلویزیون هم در سریال‌هایی مثل «آپارتمان» و «دزدان مادربزگ» به ایفای نقش پرداخت. بیشتر مردم، نیکو خردمند را با بازی در سریال «دزدان مادربزرگ» می‌شناسند اما او بهترین کار تلویزیونی‌اش را «آوای فاخته» می‌داند.

نیکو خردمند بیست‌وپنجم آبان‌ ماه 88 در اثر بیماری درگذشت.

*** مهین شهابی

مهین شهابی متولد 1315 تهران است و از جمله مجموعه‌های تلویزیونی‌اش می‌توان از «گالش‌های مادربزرگ»، «آینه»، «سفر»، «همه فرزندان من»، «لبخند زندگی»، «نیمه پنهان ماه» و «طلاق» نام برد.

او در سینما هم حضور فعالی داشته و در فیلم‌های در فیلم‌های «گاو» داریوش مهرجویی، «گل مریم» (محمدزاده )، «پاییزان» رسول صدرعاملی، «آقای بخشدار» خسرو معصومی، «راه افتخار» داریوش فرهنگ و ... بازی داشت. از جمله تئاترهای این هنرمند نیز می‌توان از «بلبل سرگشته»، «آی با کلاه آی بی‌کلاه» و «بازرس» نام برد. مهین شهابی بامداد اول شهریور ماه سال 89 پس از یک دوره بیماری در بیمارستان «پارس» تهران و در 74 سالگی از دنیا رفت.

*** جمیله شیخی

جمیله شیخی متولد هشثم اردیبهشت‌ماه 1309 در شهر تبریز است. او بازیگری را از تئاتر شروع کرد و حتی به استخدام رسمی اداره تئاتر درآمد. یکی از ماندگارترین نقش‌های جمیله شیخی، بازی در مجموعه تلویزیونی «پدرسالار» است که چندی پیش از شبکه آی‌فیلم بازپخش شد.

او در فیلم‌ها و سریال‌های زیادی بازی کرد که از جمله‌ آنها می‌توان به «لحظه» به کارگردانی محمد صالح‌اعلاء، «پاییز صحرا»، «پدرسالار»، «تولدی دیگر» و «پس از باران» اشاره کرد.

شهرت «جمیله شیخی» با ایفای نقش در سریال «پاییز صحرا» در قالب شخصیت یک مادر شوهر بد جنس اوج گرفت و او نزد مخاطبان عام نیز به چهره‌ای شناخته شده تبدیل شد. از جمله آثار سینمایی که شیخی در آنها حضور موفقی داشته است می‌توان به «خانه خراب» 1354 ، «پرنده کوچک خوشبختی»، «سفر عشق»، «مسافران»، «لیلا»، «عینک دودی» و «کاغذ بی‌خط» (تقوایی، آخرین حضور شیخی) اشاره کرد.

*** رقیه چهرآزاد

رقیه چهرآزاد یکی از هنرپیشگان قدیمی سینما و تلویزیون است. او متولد 1286 در تهران است و فعالیت خود را با تئاتر آغاز کرده است.

یکی از ماندگارترین نقش‌های او، که رقیه چهرآزاد را در ذهن‌ها ماندگار کرد، بازی در سریال «مادر» علی حاتمی بود که او را به عنوان مادر سینمای ایران مطرح کرد. اما رقیه چهرآزاد در تلویزیون هم کم‌کار نبود و در سریال «هزاردستان» به کارگردانی علی حاتمی در جعبه جادو ظاهر شد. او در فیلم‌هایی مثل «دلشدگان»، «الو الو من جوجوام» و «عروس» نیز بازی کرد.

رقیه چهرآزاد در سال 1373 درگذشت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.

*** مهری مهرنیا

مهری مهرنیا از دیگر بازیگران قدیمی سینما و تلویزیون ایران بود. او سال ۱۳۰۶ در آلاشت سوادکوه به دنیا آمد و در ۱۳۲۶ در جامعه باربد مشغول تحصیل شد. مهری مهرنیا فعالیت در تئاتر را از سال ۱۳۲۷ آغاز کرد و در ۱۳۳۹ با فیلم «بچه ننه» وارد دنیای سینما شد و در حدود نیم قرن فعالیت هنری در بیش از ۴۰ فیلم سینمایی نقش‌آفرینی کرد.

او با بازی در سریال‌های تلویزیونی‌ مثل «مدرسه مادربزرگ‌ها» به عنوان یکی از شناخته‌ترین مادران تلویزیونی به شهرت رسید. مهری مهرنیا، سال‌های پایانی عمر خود را با گلایه از این که هنرمندان و مسؤولان به سراغش نمی‌روند، در خانه سالمندان گذراند. او درباره حضورش در خانه سالمندان گفته بود: قرار بود 10 ـ 20 روز به اینجا بیایم تا تنها نباشم، اما آمدیم و ماندگار شدیم. مهرنیا در نهایت در سی‌ام بهمن‌ ماه 87 در بیمارستانی در تهران درگذشت.

*** مهری ودادیان

ودادیان متولد 1315 است. او از 20 سالگی وارد سینما شد و از عمده فیلم‌هایش می‌توان از «شوهر آهوخانم»، «کمیته مجازات» علی حاتمی، «معادله» ابراهیم وحید‌زاده، «مرد آفتابی» همایون اسعدیان، «الوالو من جوجوام» مرضیه برومند، «رابطه» پوران درخشنده، «گل‌های داوودی» رسول صدرعاملی، «شازده احتجاب» بهمن فرمان‌آرا، «صبح روز چهارم» کامران شیردل، «رگبار» بهرام بیضایی و... نام برد.

مجموعه تلویزیونی «بی‌گناهان» به کارگردانی احمد امینی از جمله مجموعه‌های تلویزیونی است که مهری ودادیان در آن‌ها به ایفای نقش پرداخته است.

ودادیان در روزهای پایانی عمرش به دلیل عفونت ریه در بیمارستان بستر بود و در نهایت نیز به دلیل همین بیماری، اسفندماه سال 89 درگذشت. او آرزو داشت دوباره با ایفای نقش‌های به‌یادماندنی به سینما و تلویزیون برگردد.